Grondgebonden ruimte & fosfaatnormen — Nederland
Vul uw startgegevens één keer in, inclusief jongvee. De tool rekent uw veestapel om naar grootvee-eenheden (GVE), berekent de grondgebonden capaciteit, en leidt de benodigde fosfaatrechten en toegestane N-emissie af per diercategorie.
Deze gegevens voeden alle berekeningen hieronder.
- Melk- en kalfkoeien: 1,0 GVE per dier
- Jongvee < 1 jaar: ~0,3 GVE per dier
- Jongvee 1 tot 2 jaar: ~0,6 GVE per dier
Je kan de simulatie herhalen met andere verhoudingen jongvee.
Op basis van 30 ha en – grootvee-eenheden.
Op basis van uw veestapel, uw fosfaatrechten en de fosfaatnorm per diercategorie.
- Jongvee < 1 jaar (cat. 101): 9,6 kg fosfaat per dier per jaar
- Jongvee ≥ 1 jaar (cat. 102): 21,9 kg fosfaat per dier per jaar
- Melkkoe (cat. 100): staffelnorm — bij ca. 8.500 kg melk/koe ligt de norm op 42,8 kg fosfaat. Stel hieronder de norm in die past bij uw melkproductie.
Fosfaatbehoefte totale veestapel: – kg P2O5 (melkkoeien × staffelnorm + jongvee < 1 jaar × 9,6 + jongvee 1-2 jaar × 21,9). Zolang u het veld "Fosfaatrechten in bezit" niet zelf aanpast, vult de tool dit bedrag automatisch in. De staffelnorm voor melkkoeien is gebaseerd op RVO, Tabel 6 — Stikstof en fosfaat per melkkoe (Uitvoeringsregeling Meststoffenwet); stel deze in op het niveau van uw eigen veestapel voor een nauwkeuriger resultaat.
Uitgangspunt bij deze berekening: het jongvee blijft constant verondersteld. Enkel het aantal melk- en kalfkoeien is de post die eventueel wordt gereduceerd om binnen de grond- of fosfaatgrens te blijven.
Vergelijking van de huidige melk- en kalfkoeien (90) met de nieuwe bezetting (–) op basis van gemiddelde richtwaarden per koe. Pas de gele velden aan naar de actuele kengetallen uit KWIN-Veehouderij of uw eigen bedrijfscijfers voor een nauwkeuriger beeld. Jongvee blijft in deze vergelijking ongewijzigd verondersteld.
| Post | Per koe | Huidige bezetting | Nieuwe bezetting |
|---|---|---|---|
| Omzetmelkgeld + omzet en aanwas | € | – | – |
| Toegerekende kostenveevoer, gezondheidszorg, KI, strooisel, mestafzet e.d. | € | – | – |
| Vaste kostengrond, gebouwen, machines, arbeid derden | € | – | (blijft gelijk) – |
| Ondernemersvergoeding= omzet − toegerekende kosten − vaste kosten | – | – | – |
Uw huidige saldo: – per koe = – per liter (bij – l/koe/jaar). Wijkt dit af van de 30 ct/liter-norm, gebruik dan de knop hieronder: die verschuift het bedrag tussen toegerekende (variabele) en vaste kosten hierboven — met gelijkblijvend totaal aan kosten — tot het saldo weer op 30 ct/liter uitkomt.
De ondernemersvergoeding is de vergoeding voor arbeid, voor het eigen vermogen dat in het bedrijf zit, en voor klimaat-, markt- en operationeel risico. Het saldo (omzet − toegerekende kosten) is een aparte, in Nederland veelgebruikte kengetal-vuistregel — rond 30 ct/liter — om te toetsen of de verdeling tussen variabele en vaste kosten realistisch is. De richtwaarden per koe zijn algemene gemiddelden — niet de exacte, actuele KWIN-Veehouderij-tabel — en dienen als startpunt voor een gesprek met uw adviseur, niet als vervanging van een volledige bedrijfsbegroting.
Drie richtingen om het grond- of fosfaatknelpunt op te lossen zonder de melk- en kalfkoeien te reduceren. De prijzen zijn richtwaarden — pas ze aan naar de actuele marktprijs.
Fosfaatrechtenprijzen zijn zeer volatiel gebleken (medio 2025 tussen ca. € 130 en € 233 per kg P2O5) en de afromingsregeling bij overdracht (in 2025 verhoogd naar 30%) kan het werkelijk benodigde aantal rechten verder verhogen. Grondprijzen variëren sterk per regio en grondsoort. Beide richtprijzen zijn een startpunt, geen offerte.
Kies een stalvloertechniek uit de RAV-lijst (Bijlage V Omgevingsregeling). De bijkomende investering wordt berekend op basis van het aantal melk- en kalfkoeien dat overblijft in de nieuwe bezetting (– koeien) — niet op de huidige, volledige veestapel. De ammoniakreductie wordt vergeleken met de bestaande vloer (RAV-referentiewaarde "overige huisvestingssystemen", 13,0 kg NH3 per dierplaats/jaar).
Emissiefactoren per dierplaats per jaar volgens de Nederlandse RAV-lijst: bestaande / "overige huisvestingssystemen" (A1.100) 13,0 kg NH3; A1.26 Swaans Comfortvloer G3.1 (BWL2014.02.V2) 8,0 kg NH3; A1.34 V17 Agro Groovevloer / V1 Groove-vloer (BWL2019.01) 8,3 kg NH3; A1.35 Hanekamp Cowtoilet (BWL2021.05) 6,0 kg NH3; A1.38 Lely Sphere (BWL2021.08) 3,0 kg NH3. Dit is een ander gegeven dan de fosfaatrechten hierboven: fosfaatrechten bepalen de toegestane fosfaatproductie (mestbeleid), terwijl de stalvloertechniek de ammoniakemissie uit de stal beperkt (Rav/natuurvergunning) — beide normen kunnen afzonderlijk beperkend zijn. De investeringsbedragen per koe zijn richtprijzen; vraag een offerte op maat bij de leverancier.
Combineer maatregelen om te zien of uw huidige veestapel (– melk- en kalfkoeien) na deze ingrepen binnen zowel de grondgebonden norm als uw fosfaatrechten past. De gekozen vloertechniek hierboven wordt in dit scenario meegenomen.
Dit scenario telt alle hierboven ingevulde maatregelen bij elkaar op: het jongvee dat u uitzet, verlaagt zowel de GVE-druk op de grond als de fosfaatbehoefte van het jongvee; de extra ha en extra fosfaatrechten verruimen respectievelijk de grond- en fosfaatnorm; de vloertechniek verlaagt de stal-NH3-emissie en kost per koe die overblijft. De investering voor de vloertechniek in dit scenario wordt berekend over het aantal koeien dat u daadwerkelijk aanhoudt (het laagste van uw huidige aantal en de nieuwe capaciteit).
Sluitstuk van het gecombineerde scenario hierboven: omzet en variabele kosten op basis van de – koeien die u in dat scenario aanhoudt, plus de oude vaste kosten vermeerderd met de nieuwe investering (grond + fosfaatrechten + techniek) — gefinancierd over 10 jaar aan –% rente (het intrestpercentage bij "Bijkopen van grond" hierboven).
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Omzet met nieuwe bezettingomzet/koe × koeien in scenario | – |
| Variabele (toegerekende) kosten met nieuwe bezettingtoegerekend/koe × koeien in scenario | – |
| Oude vaste kostenvast/koe × huidig aantal koeien, ongewijzigd | – |
| Nieuwe vaste kosten — investeringjaarlijkse annuïteit van de scenario-investering, 10 jaar | – |
| Totale vaste kostenoude vaste kosten + investeringsannuïteit | – |
| Ondernemersloon= omzet − variabele kosten − totale vaste kosten | – |
De investeringsannuïteit rekent de totale scenario-investering (grond + fosfaatrechten + techniek) om naar een gelijkblijvend jaarbedrag over 10 jaar, tegen het intrestpercentage dat u bij "Bijkopen van grond" instelde — dit is een vereenvoudigde, lineaire annuïteit en geen exacte bancaire offerte. De oude vaste kosten blijven verondersteld ongewijzigd, ongeacht het aantal koeien.
Ondernemershulp.riccyfocke.com